Wyprawa odbyła się w dniach 9.08.2024–25.08.2024. Głównym celem była kontynuacja eksploracji jaskini Shpella e Valbones (727 m deniwelacji i 1931 m długości). W 2023 roku stała się ona najgłębszą w górach Prokletije i Albanii.
Dotychczasowe działania eksploracyjne pozwoliły nam dotrzeć na głębokość 725 m, a celem na rok 2024 było przede wszystkim sprawdzenie kilku nowych, niezbadanych miejsc, w tym studni i korytarzy prowadzących z ogromnej komory na głębokości 400 m, nazwanej na cześć naszych albańskich gospodarzy – Gjoni Hall. Gjoni Hall to również miejsce naszego biwaku, gdzie sześcioosobowy zespół może komfortowo przenocować w całkiem dobrych warunkach. Warto również dodać, że od 2023 roku biwak ma łączność radiową z powierzchnią. Zespoły pracujące w nowych partiach spędzają na biwaku od dwóch do czterech nocy, a następnie wracają na kilka dni „na powierzchnię” i, dla chętnych, ponownie przenoszą się pod ziemię 🙂 Efektem tegorocznych działań eksploracyjnych w Shpella e Valbones było odkrycie dużej liczby nowych korytarzy, dzięki czemu jaskinia zmieniła swój charakter z typowej jaskini pionowej na coraz ciekawszy system jaskiniowy. Będziemy kontynuować eksplorację w przyszłym roku.
Oprócz eksploracji najgłębszej jaskini w Alpach Albańskich, działaliśmy również w Shpella Sportiva (wspinanie w kominie, który niestety nie ma kontynuacji) i prowadziliśmy intensywne prace eksploracyjne na powierzchni, w wyniku których odkryto nowe otwory. Niektóre z nich zostały sprawdzone, inne – z powodu złych warunków atmosferycznych – muszą poczekać do przyszłego roku.
Tradycyjnie już, równolegle z pracami eksploracyjnymi prowadzono badania naukowe środowiska naturalnego doliny Valbony. Prof. Alek Rachwald z Instytutu Badawczego Leśnictwa, dr Andrea Peresweit-Soltan i Sylwia Pospuła z ISEA PAN kontynuują badania nad fauną nietoperzy w dolinie Valbony. W badaniach zastosowano dwie metody: odłów nietoperzy w siatki chiropterologiczne oraz rejestrację aktywności zwierząt za pomocą detektorów ultradźwiękowych. Dodatkową metodą było pobieranie wymazów od odłowionych zwierząt.
Odłowy prowadzono w wybranych miejscach: na dnie doliny (woda, lasy), przy otworach jaskiń i na przełęczy na wysokości 2100 m n.p.m. W przypadku odłowów przy otworach jaskiń celem było m.in. zlokalizowanie ewentualnego miejsca jesiennego roju nietoperzy.
Rejestrację aktywności dźwiękowej przeprowadzono dwoma metodami. Pierwsza to nagrania stacjonarne z wykorzystaniem sieci około 25 punktów zlokalizowanych w różnych środowiskach i na różnych wysokościach. Druga metoda polegała na rejestracji na liniowym transekcie poprowadzonym wzdłuż doliny o długości 15 km, z samochodu jadącego z prędkością 20 km/h. Łącznie na tym transekcie wykonano dziewięć nagrań.
Prof. Bogdan Ridush i Jana Popiuk z Uniwersytetu w Czerniowcach (Ukraina) kontynuowali badania geomorfologiczne i paleozoologiczne.
Nadal prowadzone są badania mikroklimatyczne w jaskiniach oraz obserwacje poziomu lodu w Shpella Akullt. Rejestrujemy również temperaturę i wilgotność powietrza w jaskiniach Shpella Haxhise i Shpella Sportive.
Międzynarodowa wyprawa środowiskowa „Albania 2024” była czwartą z rzędu w ramach Projektu Valbona Fundacji Speleologia Polska. Wyprawą kierował Michał Macioszczyk.
Wzięli w niej udział:
Waldemar Bartosik Speleoklub Łódzki
Marta Czech Speleoklub Wrocław
Marco Ettrapini – Italy – Gruppo Escursioni Speleologiche Falcon
Paweł Jeziorny Jeleniogórski Klub Jaskiniowy
Krzysztof Kuszyński Speleoklub Łódzki
Marcela Karasowska
Natalia Kubiak Wałbrzyski Klub Górski i Jaskiniowy
Sebastian Lipiński
Michał Macioszczyk Wielkopolski Klub Taternictwa Jaskiniowego
Nina Osińska Wałbrzyski Klub Górski i Jaskiniowy
Łukasz Pasternak Speleoklub Łódzki
Andrea Pereswiet-Soltan – Italy – Club Speleologico Proteo, ISEA PAS
Justyna Pokorska Wałbrzyski Klub Górski i Jaskiniowy
Łukasz Pokorski Klub Alpinistyczny GOPR
Mariusz Polok Fundacja Speleologia Polska
Yana Popiuk Ukraine – Chernivtsi Speleological Club Troglodite, Chernivtsi University
Sylwia Pospuła ISEA PAS
Alek Rachwald Forest Research Institute
Bogdan Ridush Ukraine – Chernivtsi Speleological Club Troglodite, Chernivtsi University
Olena Shevchenko Ukraine – Speleoklub Variant Kharkov
Karolina Skirel Speleoklub Świętokrzyski
Magdalena Słupińska Fundacja Speleologia Polska
Konrad Sosulski Wałbrzyski Klub Górski i Jaskiniowy
Alicja Szymczak
Alicja Wiśniewska Speleoklub Dąbrowa Górnicza
Zbigniew Wiśniewski Fundacja Spelologia Polska, KS Aven
Aneta Włoszek Speleoklub Warszawski
Dziękujemy UIS za wsparcie finansowe
Polish 
English